ZABURZENIE AFEKTYWNE DWUBIEGUNOWE

inaczej Choroba Afektywna Dwubiegunowa (ChAD)

Jest zaburzeniem, które może powodować skrajne wahania nastroju – od emocjonalnych „górek” (mania, hipomania) po głębokie „doły” (depresja).
W okresach hipo- i maniakalnych pacjent czuje duży przypływ energii, ma mnóstwo pomysłów, które zwykle wszystkie naraz stara się realizować, podejmując często szalone i nieodpowiedzialne decyzje. Śpi bardzo krótko lub nie śpi wcale przez kilka dni z rzędu, nie czując zmęczenia. Bywa, że zatraca zdolność do racjonalnego myślenia i realnego osądu, czasami o nasileniu psychozy (urojenia, omamy). Wyżej wymienionym objawom mogą towarzyszyć pobudzenie i stan euforii lub wzmożona drażliwość.
Epizody wzmożonego nastroju występują naprzemiennie z okresami obniżonego nastroju tj. depresji, w międzyczasie mogą występować również okresy normalnego funkcjonowania (eutymii).
Epizody depresyjne prezentują się podobnie jak w depresji jednobiegunowej (patrz rozdział Depresja i dystymia) i mogą przybierać różny obraz i zmieniać się w zależności od pacjenta i leczenia.
Ważne!
Zaburzenie afektywne dwubiegunowe ma charakter nawracający i przewlekły. Można jednak z nim satysfakcjonująco żyć, pod warunkiem systematycznego leczenia – farmakoterapia + psychoterapia.

Rozróżniamy kilka typów choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD)*:

  1. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe typu I;
    Osoby z ChAD t. I przechodzą więcej epizodów manii / hipomanii, naprzemiennie z depresją, zwykle o dużym nasileniu. Zdarzają się u tych osób również epizody psychotyczne.
  2. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu II;
    W tym typie ChAD dominują długie okresy depresyjne, zdecydowanie mniej, bywa że sporadycznie, występują epizody hipomaniakalne.
  3. Zaburzenie cyklotymiczne / osobowość cyklotymiczna;
    U osób z tym zaburzeniem występują naprzemiennie okresy wzmożonego i obniżonego nastroju, niespełniające jednak kryteriów medycznych rozpoznania ChAD.
  4. Inne:
    To zaburzenia wywołane substancjami psychoaktywnymi, lekami lub różnymi chorobami somatycznymi.

Czas zachorowania

ChAD może wystąpić w każdym wieku. Zwykle jednak pierwsze objawy występują tuż po 20 r.ż.

Uwaga!
Stan maniakalny jest stanem znacznie cięższym niż hipomania. Jest też związany z zaburzeniem funkcjonowania we wszystkich sferach życia – praca / szkoła, relacje rodzinne, aktywności społeczne. Może wymagać pilnego wezwania ZRM (zespołu ratownictwa medycznego) i pilnej hospitalizacji – szczególnie gdy pacjent jest w psychozie i / lub podejmuje działania zagrażające jego życiu.

Jak rozpoznać epizod manii / hipomanii:

  1. Zwiększenie aktywności i energii, aż do skrajnego pobudzenia,
  2. Przesadne poczucie dobrego humoru, aż do euforii,
  3. Zmniejszona potrzeba snu, bez zmęczenia,
  4. Gonitwa myśli i wzmożona gadatliwość,
  5. Rozpoczynanie licznych aktywności, często nie kończenie ich, trudności z utrzymaniem uwagi,
  6. Podejmowanie ryzykownych zachowań, jak: zaciąganie kredytów na nieadekwatne inwestycje i zakupy, nadużywanie alkoholu i SPA, ryzykowne, często niebezpieczne dla samego chorego zachowania, i.in. przypadkowe kontakty seksualne, podejmowanie niedostosowanych do możliwości wyzwań sportowych, wchodzenie w otwarte konflikty, nierozsądne decyzje finansowe, itp.

Objawy u dzieci i nastolatków:

Są zwykle podobne jak u osób dorosłych. Można czasem mylić je z przejawami okresu dojrzewania. Niepokój rodziców powinny budzić wahania nastroju o innym charakterze niż dotąd, ewentualnie z towarzyszącymi niepokojącymi zachowaniami jak powyżej (patrz również rozdziały schizofrenia i depresja). W razie wątpliwości lepiej zwrócić się do lekarza psychiatry.

Kiedy zwrócić się do lekarza psychiatry:

Zawsze gdy objawy depresji lub manii, lub też szybkie zmiany nastroju zakłócają normalne funkcjonowanie w podstawowych sferach życia (praca / szkoła, relacje społeczne, relacje osobiste).
Zawsze i pilnie gdy osoba chorująca stanowi zagrożenie dla siebie lub osób z otoczenia.

Osoby z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym powinny pozostawać pod stałą opieką lekarza psychiatry. Zalecana jest również psychoterapia.
Nieleczona ChAD prowadzić może do:

  • Prób samobójczych,
  • Nadużywania i uzależnienia od alkoholu oraz substancji psychoaktywnych,
  • Problemów w relacjach społecznych,
  • Konsekwencji prawnych, zawodowych, osobistych.

#chadleczenie #chorobaafektywnadwubiegunowaleczenie #chadpsychoterapia #chorobaafektywnadwubiegunowaterapia #leczeniemanii #leczeniedepresjidwubiegunowej #cyklotymialeczenie #osobowosccyklotymicznapsychoterapia #zaburzenieafektywnedwubiegunoweleczenie #psychiatra #psychiatraleczeniemaniidepresji

Jeśli uważasz, że Ty sam lub ktoś z Twoich bliskich potrzebuje porady w zakresie omówionym w tym artykule skontaktuj się z nami, tel. 782 983 988.

W stanach nagłych dzwoń pod 112.

*Na podstawie DSM tj. klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Moim zdaniem ten podział jest czytelniejszy i bardziej użyteczny również w praktyce lekarza psychiatry.