Rozwód to trudny czas dla wszystkich członków rodziny.

Zwykle też jest wynikiem trwających jakiś czas wcześniej nieporozumień i braku bliskości, nierzadko ukrytej agresji lub awantur. Bywa, że małżonkowie, sami w emocjach, czasami zapominają o swoich dzieciach i wciągają je do walki pomiędzy sobą.
Od dziesięcioleci toczone są dyskusje nad „szkodliwością rozwodów” dla dzieci. Lata dziewięćdziesiąte obfitowały w badania podłużne, gdzie obserwowano, oceniano i porównywano rodziny pełne i rozwiedzione. Prowadzono też metaanalizy licznych badań. Poniżej kilka wniosków z nich wypływających:

  1. Analiza badań porównawczych pokazuje, że dzieci wychowywane przez samotnych rodziców w porównaniu z ich rówieśnikami wychowywanymi przez oboje rodziców, osiągają gorsze wyniki w zachowaniu, relacjach z kolegami oraz samoocenie i obrazie Ja. Są wśród badań również obserwacje, które wskazują, że niektóre dzieci z rodzin rozwiedzionych funkcjonują lepiej w zakresie dojrzałości, samodzielności, samooceny i empatii.
  2. Nie zdziwi nikogo informacja, że najlepiej się mają dzieci z pełnych i szczęśliwych rodzin, w których małżeństwo rodziców można nazwać udanym.
  3. Dzieci rozwiedzionych rodziców, globalnie, mają się nieco gorzej – jako główne czynniki mające na to wpływ podawane są tu m.in.: stres związany z rozwodem i będące konsekwencją rozstania zmiany w życiu rodziny, brak współpracy i porozumienia pomiędzy rodzicami (tj. nadal toczący się konflikt), pogorszenie sytuacji materialnej rodziny, brak stabilności w rodzinie oraz często mniejsza dostępność tak fizyczna, jak i emocjonalna rodzica-opiekuna.
  4. Okazuje się jednak, że najgorzej radzą sobie dzieci wychowywane w trwałych lecz nieudanych małżeństwach, gdzie usankcjonowana jest często bierna lub czynna przemoc, oziębłość, brak komunikacji, itp. (zainteresowanych opisem rodziny dysfunkcyjnej odsyłamy do odpowiedniej zakładki).

W ww. kontekście warto mieć na uwadze, że:

  • Terapia małżeństw / terapia par jest jednym ze sposobów umożliwiających partnerom znalezienie porozumienia i uniknięcie rozwodu. Rodzicom daje nadzieję. Może również przynieść korzyść dzieciom, ponieważ konflikt w rodzinie lub całkowity jej rozpad są dla nich szkodliwe.
  • Skutki rozstania rodziców i rozpadu rodziny dotykają przede wszystkim dzieci.
  • Małżonkowie podejmujący decyzję o rozwodzie powinni być w pełni świadomi jej konsekwencji dla nich samych i dla ich dzieci

Poniżej garść informacji dotyczących dzieci z rodzin rozwiedzionych.

Jeśli właśnie zastanawiasz się nad rozstaniem i uważasz, że nie ma innej drogi, pamiętaj o nich i weź pod uwagę, że prawdopodobnie będą dotyczyły również Ciebie i Twoich dzieci.

Po pierwsze:

Najtrudniejsze dla dziecka są pierwsze 2-3 lata po rozwodzie. Jest to czas przystosowywania się do zmiany. W ww. okresie adaptacyjnym w zależności od płci, wieku i temperamentu dziecka będą dominować objawy z różnych sfer, choć są ze sobą ściśle powiązane.
U jednych dzieci uwagę dorosłych skupią zmiany w zachowaniu – od wycofania się z życia rodziny, rówieśniczego, szkolnego, przez niezgodę wyrażaną w rożnych formach buntu, tak do najbliższych, jak i do otoczenia, po zaburzenia zachowania, uzależnienia, w skrajnych przypadkach wybryki wykraczające poza granice prawa. Inne dzieci zwrócą na siebie uwagę poprzez dominujące zaburzenia ze sfery psychologicznej i psychiatrycznej – od niepowodzeń w nauce, pogorszenia relacji w rodzinie i z rówieśnikami, przez fobię szkolną i inne zaburzenia lękowe oraz depresyjne, po całą gamę dolegliwości psychosomatycznych i somatycznych. Łatwo zauważyć, że jedne wynikają z drugich i choć w różny sposób to wszystkie apelują o uwagę dorosłych. Dorosłych, którzy często sami są okresie adaptacyjnym do nowej sytuacji życiowej i jest im niełatwo.
Zainteresuj się tym, jeśli sam nie masz pewności, czy to co dzieje się z Twoim dzieckiem wymaga pomocy terapeuty, psychologa lub psychiatry zwróć się po fachową pomoc.

Po drugie:

Czynnikiem, który ma decydujący wpływ, jak dziecko przystosuje się do zaistniałej sytuacji, jest umiejętność zaakceptowania skutków rozstania przez rodzica sprawującego opiekę nad dzieckiem / dziećmi – im on lepiej będzie sobie radził w nowej rzeczywistości, tym mniejszy stres będą przeżywać dzieci, którymi się opiekuje.
Jeśli trzeba skorzystaj z fachowej pomocy psychologa / psychoterapeuty / terapeuty rodzinnego.

Po trzecie:

Jeśli chcesz ochronić swoje dziecko przed najbardziej szkodliwymi konsekwencjami Waszego rozstania musisz koniecznie uwzględnić w swoim życiu / postępowaniu następujące wskazówki:

  • Nie mnóż niepotrzebnie sytuacji stresowych dla dziecka. Sam rozwód jest wystarczającym nieszczęściem, nie wciągaj go w trwający nadal konflikt z byłym partnerem, nie obciążaj swoimi osobistymi problemami, nie wyręczaj się nim w załatwianiu „dorosłych spraw”.
  • Nigdy nie czyń ze starszego dziecka powiernika. Ono nie może się przed Tobą obronić – już straciło jednego rodzica, na drugą stratę nie pozwoli sobie – zrobi wszystko czego chcesz, również kosztem własnego szczęścia i zdrowia. Skutkiem dla niego będzie utrójkątowienie / parentyfikacja – uwierz mi, to nic dobrego dla dziecka.
  • Zapewnij mu fachową pomoc jeśli tego potrzebuje. Badania pokazują, że łatwy dostęp do psychologa / psychoterapeuty pomaga w adaptacji dzieci do nowej sytuacji w rodzinie.
  • Zastanów się dobrze (jeśli trzeba skorzystaj z pomocy dobrego psychoterapeuty) zanim wejdziesz w kolejny związek. Obserwacje pokazują, że łatwiej jest dzieciom w rodzinie z jednym rodzicem, niż w rodzinie utworzonej w wyniku ponownego małżeństwa. Szczególnie dotyczy to dziewcząt w okresie dojrzewania.

Po czwarte:

Nie daj się zwariować! Pamiętaj że:
Badania różnych autorów pokazują, że dzieci wykazują mniej kłopotów wychowawczych, jeśli mieszkają tylko z jednym rodzicem lub prawidłowo funkcjonującą rodziną powstała w wyniku powtórnego małżeństwa, niż w skonfliktowanej rodzinie pierwotnej. Co oznacza, że im bardziej funkcjonalna jest obecna rodzina, niezależnie od jej kształtu, tym lepiej dla dziecka. Tych z Państwa, którzy chcą dowiedzieć się więcej o rodzinie funkcjonalnej zapraszam do odpowiedniej zakładki na naszej stronie.

Rutter udowodnił, że pojedyncza sytuacja stresowa nie stwarza istotnego zagrożenia dla rozwoju psychicznego dziecka lub to zagrożenie jest niewielkie. Jednak powtarzająca się trauma lub narażenie na wielość sytuacji stresowych prowadzą do negatywnych konsekwencji, o których pisaliśmy powyżej.
Na koniec jeszcze chcę podkreślić fakt, że kluczową przyczyną problemów, z jakimi borykają się dzieci, jest raczej sposób, a jaki ich rodzice próbują radzić sobie ze zmianami we własnym życiu, niż sam rozwód.

Zapraszamy do korzystania z pomocy naszych psychologów, psychoterapeutów, terapeutów rodzinnych.
Konsultację można umówić pod numerem telefonu: 782 983 988.