rodzina z zaburzeniem

System vs świat – czyli o komunikacji rodziny z otoczeniem

Nikt się pewnie niż zdziwi jeśli powiemy, że jednostka komunikuje się z otaczającym ją światem tak jak komunikuje się z nim rodzina w której dorasta. Dodatkowy wpływ na ten fakt mają wewnętrzne doświadczenia w rodzinie pochodzenia. Opisaliśmy już różne aspektu powyżej tu odniesiemy się tylko do rodziny jako systemu, w którym każdy element wpływa na wszystkie pozostałe, pamiętając, że rodzina, jest w tym ujęciu również częścią większego systemu – np. społeczeństwa.

Analizując sposoby interakcji z otoczeniem można opisać dwa rodzaje systemów: otwarte i zamknięte. Zasadniczą różnicą pomiędzy nimi jest sposób w jaki reagują one na zmiany, zarówno zachodzące wewnątrz, jak i na zewnątrz danego systemu.

W systemie zamkniętym poszczególne jego części są w sztywny sposób połączone ze sobą lub oddalone od siebie. W obu przypadkach informacje nie przepływają ani pomiędzy członkami rodziny, ani pomiędzy systemem a światem zewnętrznym.

System otwarty, to taki, w którym poszczególne, niezależne od siebie części są wrażliwe i reagują na siebie nawzajem, umożliwiając swobodny przepływ informacji zarównow środowisku wewnętrznym, jak i zewnętrznym.

Jeśli ktoś chciałby celowo stworzyć zamknięty system rodzinny, pierwszym krokiem by było całkowite odseparowanie rodziny od wpływów zewnętrznych oraz ustanowienie sztywnych, niezależnych od okoliczności ról dla jej członków. Trudno sobie wyobrazić aby ktoś intencjonalnie podejmował próby zamknięcia systemy. Dzieje się tak jednak czasami w sytuacjach kryzysowych dla rodziny – np. gdy rodzi się dziecko specjalnej troski – choć najczęściej zasady działania takiego systemu są spuścizną wcześniejszych pokoleń.

”System zamknięty jest produktem określonego zestawy przekonań:

  • Ludzie są źli z natury i aby wykształcić w nich cechy pozytywne, trzeba ich nieustannie kontrolować.
  • W związkach międzyludzkich zasady można ustalać jedynie za pomocą siły lub strachu przed karą.
  • Istnieje tylko jeden właściwy sposób postępowania i wyznacza go najsilniejszy.
  • Zawsze znajdzie się ktoś, kto wie, co jest dla Ciebie najlepsze.”*

Przekonania te mają wielką moc, ponieważ odzwierciedlają sposób, w jaki dana rodzina postrzega rzeczywistość. Na ich podstawie rodzina tworzy własny zestaw reguł. Innymi słowy w systemie zamkniętym:

  • Poczucie własnej wartości jest drugoplanowe w stosunku do siły i sposobów jej demonstrowania.
  • Działania są zależne od kaprysów najsilniejszego.
  • Zmiany napotykają opór.

W systemie otwartym:

  • Poczucie własnej wartości jednostki jest dobrem nadrzędnym a siła i jej przejawy mają znaczenie drugorzędne.
  • Działania są wyrazem przekonań jednostki.
  • Zmiany są mile widziane i traktowane jako zjawisko normalne i pożądane.
  • Komunikacja, system i reguły są ze sobą ściśle powiązane.

„Jesteśmy w stanie wykazać niezliczone przykłady systemów zamkniętych, włączając w to współczesne dyktatury, szkoły, więzienia, kościoły i ugrupowania polityczne. A co z systemem panującym w Twojej rodzinie? Czy jest on zamknięty, czy otwarty? Jeżeli system komunikowana się powstrzymuje rozwój jednostek, a obowiązujące reguły są nieludzkie, niejasne i przestarzałe, to najprawdopodobniej żyjesz w systemie zamkniętym. Jeżeli kontakty w rodzinie sprzyjają rozwojowi, w reguły, których przestrzegasz są ludzkie, jasne i wciąż uaktualniane, to system Twojej rodziny jest otwarty.”*

Życzyli byśmy sobie i Państwu aby każda rodzina była systemem otwartym, bo w ten sposób my i nasze dzieci będą mogły żyć wśród ludzi przyjaznych, otwarcie komunikujących się, ufających sobie i swoim wyborom, świadomie ponoszących konsekwencje własnych decyzji tj. ludzi szczęśliwych.

Zapraszamy na porady rodzinne, psychoterapię małżeńską, terapię par oraz psychoterapię
indywidualną. Tel. 782 983 988.